Shtëpia
|      

27 Problemet Shëndetësore që lidhen me nivelet e Ulëta te Vitaminës D

E Diele, 20 Nentor 2016

                        Facebook    Google    LinkedIn    Twitter    Yahoo
Vitamin D
Nuk ka dyshim që nga çkeni lexuar; te kesh sasi te pa-mjaftueshme te vitaminë D mund të rrisë rrezikun e problemeve shëndetësore të panumërta. Është e rëndësishme që t'i lexoni ato histori me kujdes, pasi lidhjet jo-domosdoshmërisht provojnë shkakun dhe efektin. "Mund të ketë shumë shpjegime të tjera për rastet e vëzhguara", - thotë JoAnn Manson, MD, PhD, shefi i divizionit të mjekësisë parandaluese në Brigham dhe Spitalin e Grave në Massachusetts.

"Disa eksperimtente ne shkallë të gjere po zhvillohen rreth vitaminës D , dhe ato do të ofrojnë dëshmi bindëse se marrja e suplementeve ne doza të moderuara-deri-të larta të vitaminës D mund të zvogëlojë rrezikun e sëmundjeve të zemrës, kancerit, dhe sëmundjeve të tjera kronike." Me fjalë të tjera, mos krijoni panik dhe të filloni te dendeni me pilula; do të duhet te konsultoheni me mjekun tuaj për t'u siguruar që ju jeni duke marrë dozen e ushqyesve që ju duhet.

Lexo më poshte për disa nga problemet shëndetësore qe rezultojne te kene lidhje me mungesen e vitaminë D.

obese
1.Obeziteti

Burrat, grate dhe fëmijët obeze kanë 35% më shumë gjasa të kenë me mungese te vitaminë D, se sa njerëzit me peshë normale, dhe 24% prej tyre kane më shumë gjasa të kenë mangësi te vitamines D krahasuar me njerëzit mbipeshë, - sipas një meta-analize te vitit 2015. Një shpjegim i mundshëm: Një studim i publikuar në vitin 2000 në Journal of Clinical Nutrition amerikan ka gjetur se obeziteti kufizon aftësinë e trupit për të përdorur vitmaminen D si nga rrezet e diellit dhe prej burimeve ushqimore, pasi qelizat yndyrore i mbajnë vitaminat dhe nuk lejojne lirimin e tyre në mënyrë efikase. Ne fakt te qenurit Obez, e perkeqeson mungesen e Vitamines D.

diabet
2.Diabeti

Njerëzit me diabet ose para-diabetiket kanë nivele më të ulëta të vitaminës D sesa ato me nivele normale te sheqerit në gjaku, sipas një studimi spanjoll të publikuar në vitin 2015 në ournal of Clinical Endocrinology & Metabolism. U pa nje lidhje mes njerzve në të gjithë spektrin BMI-në fakt, si tek njerezit me shendet te dobert dhe te atyre te djamosur me diabet ose para-diabetiket kishin dukshëm norma më e ulëta te vitmaines D se sa homologët e tyre pa diabet. Autorët e studimit besojnë se mungesa e vitaminës D dhe obeziteti "bashkëveprojnë ne menyre sinergjike" për të rritur rrezikun e diabetit dhe çrregullime të tjera metabolike.

heart issues
3.Sëmundjet e Zemrës

Sëmundjet e zemrës dhe mangesia e vitaminës D janë të njohura që shkojnë dorë për dore; një studim i vitit 2009 gjeti se subjektet me nivele shumë të ulëta të vitaminës D kishin gati tre herë më shumë gjasa të vdisnin nga zemra dhe pesë herë më shumë gjasa të vdisnin nga ataku kardiak i papritur. Megjithatë, ekspertët thonë se nuk ka prova për një lidhje të drejtpërdrejtë në mes të niveleve më të larta të vitaminës D dhe uljes se rrezikut kardiovaskular, kështu që është shumë herët për të thënë nëse duke marrë suplemente mund të rrisim shëndetin e zemrës.

lupus
4.Lupus

Lupus, një sëmundje kronike inflamatore në të cilen sistemi imunitar i trupit sulmon organet dhe indet e veta, është e lidhur shpesh me mangësine e vitaminë D - pjesërisht për shkak se pacientët me lupus shpesh janë këshilluar për të qëndruar jashtë e diellit (burimi i 90% të vitaminës tonë D), dhe mund të përdorin kortikosteroidet, të cilat janë të lidhur edhe me nivelet e ulëta të vitamines D. Perfundimet e kërkimit sugjerojne se korrigjimi i mangësise se vitaminës D tel pacientët lupus "mund të ndihmojë për të pakësuar peshën e sëmundjes së tyre.

bebe

5.Lindje e parakohshme

Në një studim prej më shumë se 2.000 nënave, me nivele më të larta të 25-hydroxy vitaminës D (një tregues i rezerves në trupin tonë të vitaminës D, të matshme me një test të gjakut) kishin një rrezik më të ulët të lindjes para javës së 37. Autorët sugjeruan se vitamina D mund të ketë një efekt mbrojtës duke ulur infeksionet bakteriale në placentë, e cila mund të shkaktojë lindjen parakohe. Në një tjetër studim, hulumtuesit te cilet shqyrtuan të dhënat nga Projekti i Perinatale (një studim prej më shumë se 42.000 femra) kanë raportuar se në mesin e nënave, ato qe kishin përqendrimet më të larta të 25-hidroksi D ishin dhe pikerisht ato qe paraqisnin nje rrezik të reduktuar të lindjes para 35 javëve.

Skleroza multiple

6.Skleroza e shumëfishtë

Në vitin 2013, një ekip ndërkombëtar i studiuesve shqyrtoi të dhëna nga 465 njerëzit me fazat e hershme të Sklerozes se Shumefishte, një sëmundje shpesh e cilesuar si paaftësi autoimune që ndikon në sistemin nervor qendror; ata kanë raportuar se nivelet e larta të 25-hidroksi te vitamines D te matura në fillimin e simptomeve (dhe pastaj pas 6, 12, dhe 24 muaj më vonë) parashikuan një normë më të ngadaltë të progresit te sëmundjes. Subjektet me nivele më të larta të vitamines D pane një rritje më të ngadalshme në volumin e plagëve të trurit, më pak lezione të reja, nje humbje më të ulët të vëllimit të trurit, dhe nivele të ulëta të aftësisë së kufizuar, krahasuar me ata qe shenonin nivele të ulëta të vitamines D.

pms

7.Sindroma Premestruale

Sipas Nurses' Health Study II, femrat ne mes te moshës 27 dhe 44, me një konsum të lartë të vitaminës D kanë pasur rrezik më të ulët në përjetimin e simptomave te PMS. (Studimi gjeti se konsumi i lartë i kalciumit është e lidhur edhe me rrezik më të ulët te PMS.) Një studim i vitit 2010 sugjeroi një lidhje midis nivelit te vitaminë D dhe PMS për femrat ne moshe te re. Qetesuesit Jo-steroidal anti-inflamator si ibuprofen dhe naproxen janë ende vija e parë e terapisë të simptomave PMS, por studiuesit besojnë se suplementet e vitaminës D janë një alternativë premtuese.

semndja inflamatore e zorreve
8.Semundja Inflamatore e Zorreve

Mangësite e Vitaminave dhe mineraleve, duke përfshirë mangësine e viamines D, janë jashtëzakonisht të zakonshme për njerëzit me probleme gastrointestinale të shëndetit që ndikojnë në aftësinë e trupit të tyre për të absorbuar vlerat ushqyesve. Pacientët me kolit aktive ulcerative, një lloj i sëmundjes inflamatore të zorrëve (IBD), sidomos ata që marrin kortikosteroide, shpesh kanë mangësi të vitamines D, sipas një studim në Digestive Diseases and Sciences, dhe disa studiues besojnë se mungesa mund të ketë një rol jo vetëm në rritjen e rreziku i zhvillimit të IBD, por në përcaktimin e nivelit te simptomave te një personi.

Humbja e flokeve
9.Alopecia dhe humbja e flokëve

Gratë te cilat perjetojne nje renie flokëve kishin nivele më të ulëta të vitaminës D sesa ato pa humbjen e flokëve, - sipas një studimi në Skin Pharmacology and Physiology. Vitamina D është e rëndësishme për procesin e çiklizmit te flokëve, dhe ndihmon rritjen e flokëve ne fazën e pushimit dhe në fazën e rritjes. Studiuesit turq gjetën se pacientët me alopecia areata, një sëmundje autoimune që sulmon folikulat e flokeve dhe mund të shkaktojë humbjen e flokëve në të gjithë trupin, kishin nivele të shume më të ulëta të 25-hidroksi vitaminës D sesa njerëzit pa simptoma, dhe sa më të ulëta nivelet e vitamines D, aq më shumë e rënda ishte sëmundja e tyre.

rezistenca ndaj insulines
10.Rezistenca ndaj Insulinës

Rezistenca ndaj Insulinës, e cila çon në rritjen e glukozës ne gjak dhe ne shkaktimin e Diebetit tipi 2 dhe prediabetit, ka qenë e lidhur me vitaminë mangësine e vitamines D për mjaft kohë; dhe, studiuesit duhet ende te gjejne sasine qe duhet per korrigjimin e problemit. Një studim i vogël i burrave dhe grave norvegjeze gjeti se plotesimi me suplemente te vitamines D nuk e përmirësonte ndjeshmërinë e insulinës tek njerëzit ë shëndetshëm, dhe hulumtuesit në Iran gjeten se suplementet e vitamines D nuk kishte efekt mbi ndjeshmërinë e insulinës te pacientët para-diabetik.

kruarje
11.Ekzema

Hulumtimet sugjerojnë se fëmijët me dermatit atopik, një lloj i ekzemës, kanë simptoma më të rënda po te kene nivele te ulura të vitaminës D. Në të vërtetë, ekzema ka tendencë të përkeqësohet në dimër, kur ajri është i thatë dhe kur merrni më pak rreze diellit (një burim i madh i vitamines D). Plotësimin me suplemente te vitamines D në formë të pilulës mund të përmirësojë ekzemën, ose në qoftë se ju jeni në kërkim të një justifikim për pushim, një studim zbuloi se fëmijët norvegjeze me ekzemë të cilët i çuan me pushime në një ishull subtropikale ku ka dielli për 4 javë, pane nje lehtësim te simptomave te tyre që zgjaten për 3 muaj, pasi u kthyen në shtëpi.

renia e dhembeve
12.Prishja e dhëmbëve tek të vegjëlit dhe femijet

Vitamina D është e rëndësishme edhe për shëndetin e dhëmbëve dhe formimin e dhëmbëve - pra një tjetër arsye tjeter pse duhen marrë vitaminat prenatale. Një studim ka matur nivelet e gjakut të vitaminës D në gratë shtatzëna, dhe me pas kontrolloi dhëmbët e foshnjave ne moshen 1 vjeç. Hulumtuesit zbuluan se nënat e fëmijëve me smalt te dhëmbëve të dobët kane pasur nivele te uleta te vitaminës D gjatë shtatzënisë ne krahasim me mamate e fëmijëve me dhëmbë të shëndetshëm.

buzeqeshje
13.Sëmundje e mishrave te dhembeve dhe humbja e dhëmbeve

Vitamina D ka një rol kyç në mbrojtjen e dhëmbëve tona ndersa ne plakemi; në një studim, të rriturit te cilet merrnin suplemente vitaminoze deri ne 700 njësi ndërkombëtare (IU) të vitaminës D (së bashku me kalcium) çdo ditë për tre vjet kishin më pak gjasa për të humbur dhëmbët se sa ata që iu dhane pilula placebo, dy vjet pasi ata iu nenshtruan suplementeve. Hulumtuesit kanë raportuar gjithashtu dëshmi të forta se mangësi e vitamines D  është një rrezik për sëmundje e mishrave te dhembeve, dhe se ajo mund të përkeqësoje probleme dentare.

alzeimer
14.Alzheimer dhe Demenca

Studimet e kanë lidhur nivelet e ulëta te vitaminës D me anomalitë në strukturën e trurit, rënien e aftesive njohëse, dhe demencen. Në një studim të kohëve të fundit në JAMA Neurology, e cila mati nivelet e vitaminës D dhe funksionin njohës çdo vit në një grup etnikisht të ndryshem të pacientëve të moshuar (rreth gjysma e të cilëve ka pasur një formë të dëmtimit njohës në fillim të studimit), ishin të lidhur nivele të ulëta të D dhw me rënien e përshpejtuar te aftesive njohëse. Kerkimi tani është duke u zhvilluar për të përcaktuar se nëse suplementet mund të ofrojnë shpresë për parandalimin dhe trajtimin.

semendjet e traktit urinar
15.Infeksionet e Traktit Urinar

Vitamina D ndihmon në parandalimin e infeksionit duke ndihmuar trupat tanë prodhojnë antibiotikë natyrore, dhe një studim në Archives of Disease in Childhood gjeti se mangesia e vitamines D është një faktor rreziku për infeksionet e traktit urinar te fëmijët, sidomos vajzat. Është pak shumë shpejt për të cilesuar vitaminën D si boronicën e e re, por nivelet e ulëta janë të lidhur me probleme UTIs për të rriturit, gjithashty; një studim tek grate që kanë vuajtur nga UTIs u gjet se ata qe kishin nivele të ulëta të vitaminës D, krahasuar me grate te cilat nuk kishin UTIs.

mosmbajtja e urines tek femrat
16.Mosmbajtja e Urines tek Femrat

Që vitaminë D është kritike për forcën e muskujve, mangësia mund të kontribuojnë për dobësimin e legenit i cili është, hamak i muskujve që mbështet fshikëzën, vaginën, mitrën, dhe rektumit, dhe çon në mosmbajtjejen e urines (si dhe, potencialisht, mosmbajtjejen e fekaleve) tek gratë, sipas një permbledhjeje te vitit 2012 te studimit të botuar në International Urogynecology Journal. Për gratë që vuajnë nga kontrolli i dobët i fshikëzës, ruajtja e niveleve të shëndetshme të vitaminës D mund të provojë të jetë aq e rëndësishme sa kryerja e ushtrimeve te pjese se poshtme te legenit.

astma
17.Astmë

Sipas një studimi në shkalle te gjere te izraelit i publikuar në Alergji që gjurmon më shumë se 21.000 të rriturit me astmë, ndërsa njerëzit me astmë nuk ishin më shumë të ngjarë që të ketë D të ulët se sa ata në popullatën e përgjithshme, asthmatics i cili e bëri të ketë një vitaminë D mangësi ishin 25% më shumë të ngjarë të përjetojnë sulme akute dhe të duhet të shihni një mjek më shpesh për astmë tyre. Autorët e studimit thonë se gjetjet e tyre mbështesin rëndësinë e vitaminës D ne shfaqjen e nivelit për pacientët me astmë të rëndë-dhe shtesa mund të jetë e nevojshme për ata në rënie të shkurtër.

skizofrenia
18.Skizofrenia

Ka një lidhje të fortë mes mangësise se vitaminës D dhe ky çrregullimit të shëndetit mendor: Në një rishikim të vitit 2014 të 19 studimeve, studiuesit gjetën se 65% e pacientëve me skizofreninë kishin nivele të ulëta të vitaminës D, dhe njerëzit me mangësi te vitaminës D kishin dy herë më shumë shanse per skizofreni. Ky korrelacion nuk do të thotë se mungesa e shkakton skizofreninë. Në fakt, ekspertët supozojne se e kundërta mund të jetë e vërtetë, qe skizofrenia ben që njerëzit të bëjnë një jetesë dhe dietë që çojnë në mangësi.

depresion
19.Depresioni

Studentet e kolegjit të cilët kishin nivele të ulëta të vitaminës D kanë më shumë gjasa të kenë simptoma klinike të depresionit, sipas një studimi të publikuar në 2015 ne Psychiatry Research. Nje meta-analizë me më shumë se 31.000 subjekte ne hulumtim, i publikuar në  British Journal of Psychiatry, ka gjetur një korrelacion te tille. Ka shpresë se suplementet e vitamines D mund të ndihmojnë: Një studim shumë i vogël i paraqitur për të Shoqërisë endokrine në vitin 2012 gjeti tre gra me të me simptoma depresioni nga te moderuar në te rënda pane nje permiresim në simptomet e tyre, pasi kanë marrë trajtim për vitaminën D. Ekspertët nuk e kanë ende provuar se Vitamina D ndikon në disponimin në shkallë të gjerë kërkimore, por klinike nëse kjo mund të konfirmohet, korrigjimin i kësaj mangësie mund të bëjë shumë njerëz shumë më të lumtur.

kanceri kolorektal
20.Kanceri Kolorektal

Hulumtuesit kanë njohur një lidhje midis vitaminës D dhe rrezikut te kancerit që nga vitet 1940, kur një studiues nga Medical College të Virxhinias tregoi një lidhje (e cila parashikon ekspozimin tonë ndaj diellit, burimi ynë kryesor i D) dhe vdekjes nga kanceri. Kohët e fundit, një meta-analizë ne vitin 2011 që përfshinte më shumë se 1 milion subjekte studimi gjeti se sa më i madh ekspozimi ndaj vitaminës D dhe se nivelet e larte te vitamines D janë të lidhura me rrezikun më të ulët të kancerit kolorektal. Nga ana tjetër, një studim klinik i vitit 2006 si pjesë e  Women's Health Initiative ka gjetur se gratë që morën kalcium dhe vitaminë D  për një mesatare prej shtatë vjet kane pasur ulje të rrezikut të kancerit kolorektal në krahasim me ata që morën placebo. Më shumë hulumtime janë te nevojshme për të hedhur dritë mbi këto rezultate të përziera.

kanceri i gjirit
21.Kanceri i gjirit

Disa prova të kohëve të fundit kane sugjeruar një lidhje midis niveleve të larta të vitaminës D dhe një rrezik të ulet të kancerit të gjirit: një meta-analizë, për shembull, ka gjetur se një rritje e vogël në nivelet e vitaminës D mund të zvogëlojë rrezikun për gratë postmenopausale me 12%. Studime të tjera, në anën tjetër, kanë gjetur se nivelet e gjakut të vitaminës D nuk kanë lidhjen me kancerin e gjirit. Një test i ri klinikVITAL study, është duke kërkuar për efektet e dozave të larta të vitaminës D dhe efetket e tyre si ne sëmundjet e zemrës dhe te kancerit; këto rezultate do të japin përgjigje më të mire në lidhje me faktin nëse ajo mund të ulë rrezikun ndaj kancerit.

Kanceri pankreatik
22.Kanceri Pankreatik

Njerëzit me nivele të larta  te vitaminës D kishin 35% më pak gjasa për të zhvilluar kancer pankreatik se sa ata me nivele më të ulëta, sipas një studimi 20-vjeçar prej rreth 120,000 njerëzve të kryer nga hulumtuesit nga righam and Women's Hospital in Massachusetts. Ky eshte nje lajm i madh për këtë formë vdekjeprurëse te kancerit, shkencëtarët janë duke studiuar se si një formë e modifikuar e vitaminës D mund të ndihmojë per te "çaktivizuar" një lloj të caktuar të qelizës që ushqen rritjen e tumorit të pankreasit, duke i bërë tumoret më të prekshëm ndaj trajtimit me kimioterapi.

prostata
23.Kanceri i Prostatës

Nivelet e ulëta të vitaminës D lidhen me një forme shumë të avancuar, dhe tumoret agresive të prostatës në biopsine e pacientëve te marre në studim në vitin 2014 në Clinical Cancer Research; në mesin e njerëzve me nivele të ulëta të vitaminës D u pa dhe një rrezik më i lartë i zhvillimit të kancerit të prostatës. Një studim i vogël Pilot nga Universiteti Mjekësor i Karolinës së Jugut në Charleston ka gjetur se kur pacientët e kancerit të prostatës marren nje doze 4.000 IU vitaminë D në ditë për 60 ditë, 60% e tyre treguan përmirësim të tumorit; një studim tjetër tani është duke u zhvilluar për të përcaktuar nëse këto rezultate mund të përsëriten në një shkallë më të madhe.

Osteoporoza
24.Osteoporoza

Trupat tanë mbështeten tek vitaminë D për të ndihmuar që te absorbohet kalcium dhe të rriten kockat që te qëndrojnë me dendesi normale dhe të forta gjatë gjithë jetës sonë. Në fakt, më shumë se 50% e grave të trajtuara për humbjen e eshtrave kanë nivele të pamjaftueshme të vitaminës D. Prandaj, Fondacioni Kombëtar i Osteoporozën rekomandon një doze prej 400 deri në 800 IU e vitaminës D në ditë për të rriturit nën moshën 50, dhe 800 deri 1.000 IU për ata mbi moshën 50 (per te parandaluar rrezikun e rritjes së osteoporozës me moshën).

rakitizmi
25.Rakitizmi

Rakitizmi, ose zbutja dhe dobësimi i kockave tek fëmijët, shkaktohet zakonisht nga një mangësi ekstreme dhe të zgjatur e vitaminës D ; fëmijët të cilët janë 3 deri në 36 muaj kanë rrezikun më të lartë, sepse kockat e tyre janë në rritje në mënyrë të shpejtë. Në fund të shekullit të 19-të, mjekët kuptuan se vitamina D-të ne vajin e peshkut ndihmoi për të parandaluar dhe trajtuar rakitizmin tek fëmijët; Kur rakitizmi ushqimor diagnostikohet, plotësim me kalcium dhe vitaminë D korrigjon dëme të kockave brenda pak muajsh, nganjëherë brenda pak ditësh. Akademia Amerikane e Pediatrisë rekomandon që të gjitha foshnjat, fëmijët dhe të rinjtë të marrin një konsum minimal ditor prej 400 IU e vitaminës D.

Mosfunksionimi i Organit
26.Mosfunksionim i Organit Mashkullor

Mangesia e Vitamines tek D çon ne 32% më shumë gjasa qe të vuajnë nga disfunksioni erektil se sa meshkujt me nivele më të larta, sipas një studimi të paraqitur në 2015 ne takimin vjetor të American Heart Association. Autorët e studimit thonë se këto gjetje pasqyrojnë efektin që vitamina D ka në funksion të enëve të gjakut, duke përfshirë edhe enet që bartin gjakun në organe gjenitale. Nëse hulumtimet shtesë mbështesin lidhjen, matja e vitaminës D ne nivelet e pritshme mund të bëhet një mjet për vlerësimin e rrezik dhe korrigjimin e mangësive dhe nje dite mund të kthehet ne një trajtim.

probleme me te folurin tek femijet
27.Problemi i te folurit vone tek Fëmijët

Gratë që kishin nivele të ulëta të vitaminës D në 18 javë të shtatzënisë kishin pothuajse dy herë me shume rrezikun e të paturit te një fëmijë me shenja të problemeve ne te folur rreth moshave 5 dhe 10 në krahasim me gratë me nivele më të larta, sipas një studimi australian të publikuar në Pediatrics. Rezultatet nuk provojnë se vitaminë D shkakton këto vështirësi, por sipas tyre nxjerr në pah rëndësinë e saj në zhvillimin e trurit te fetusit;  është e mundur që suplementet prenatale të zvogëlojnë rrezikun e problemeve gjuhësore të zhvillimit tek fëmijët.